Vesuvian

Litirnir eru ikki “eitt steinslag”. Ein blanding er vanliga sett saman av fleiri natúrtilfarum (t.d. kvarts, marmor og granit) í ymiskum litum og kornstøddum, so yvirflatan fær bæði spæl og dýbd — og so at steinarnir liggja tætt.

Tað er júst samansetingin av grovari fraktiónum (sum geva struktur) og fínari fraktiónum (sum fylla holrúm), sum ger flatuna meira kompakta og stabila. Í trade-blandingum sæst hetta ofta sum eitt mix við t.d. 2–5 mm saman við einari minni fraktión sum 1–3 mm. Til “vehicle grade” verður eisini ofta nýtt binding quartz (fínur/graduleraður kvartssandur), sum hjálpir at binda og stabilisera skipanina.

Stutt um blanding (praktiskt):

• Brúka helst ein tvangsblandara fyri eina javna blanding (hann gevur nógv betri kontrol enn ein vanligur trumlublandari).
  
• Bindievnið er 2-komponent (A+B) og er í settum — broyt ikki blandingsviðurskiftini.
  
• Tá A+B er blandað, byrjar reaktiónin, og tú hevur avmarkaða arbeiðstíð (vanliga umleið 45 min, alt eftir hitastigum.
  
• Eitt 1 m² resin-sett (1,75 kg) er vanliga gjørt til at blanda uml. 25 kg stein og røkkur til 1 m² við uml. 15 mm tjúkt.
  

Tá vit tosa um styrki í steinflatum, snýr tað seg ikki bara um, at “hart er gott”. Tað avgerðandi er, hvussu skipanin handferð bending og smáar rørslur í undirlagnum. Her er eitt botnlag við høgari bendingarstyrki (flexural strength) og eini kontrolleraðari “fleks” ein fyrimunur, tí tað kann taka ímóti spenninum í staðin fyri at senda tað beint upp í slitlagið.

Ein “vehicle grade” uppbygnaður er vanliga:

• Eitt sterkt botnlag (binder course)
  
• Armering (mesh) til at býta spenni út
  
• Eitt resin-bound slitlag omaná
  

Nørdað datapunkt (til tey, sum vilja vita):

• VubaMac: uml. 57% hægri bøgingarstyrki (flexural strength) enn asfalt — gevur betri mótstøðu móti smáum rørslum og belastningi.
  
• Vanligar skipanartjúkdir: uml. 36 mm til gongufólk og uml. 50 mm til koyring — valdið av tjúkd er partur av, hvussu skipanin ber seg undir dagligum sliti.
  
• Armeringsmesh kann verða lýst við t.d. styrkiresistensi ≥ 50 kN/m og longing við max belastning umleið 12% (±2,5) — altso eitt tilfar, sum bæði kann taka træk og geva seg kontrollerað.
  

Hví fleksibilitetur hjálpir í verki

Flestu rivnur byrja, tá undirlagið flytur seg lítið sindur, og spennin savnast á einum stað. Ein uppbygnaður við høgari bøgingarstyrki + armering býti belastningina út og minkar vandan fyri, at spennin “sker ígjøgnum” og gerst sjónlig í yvirflatuni.

Tað drenandi snýr seg um drenievni – altso hvussu skjótt vatnið kann treingja niður gjøgnum flatuna. Í einari óheftari máting av loddrættari vatngjøgnumtreingiligheit vóru hesi tøl mátaði:

• Vanlig flís-/steinflata: 1,05 × 10⁻⁴ m/s
  
• Drenandi steinlag: 1,98 × 10⁻³ m/s
  

Tað svarar til umleið 19× betri drenievni enn ein vanlig flís-/steinflata.

Í einari regn-simulering í sama tilfari gav:

• Vanlig flata uml. 82.000 litrar av vatni, sum rann av yvirflatuni
  

• Tann drenandi loysnin gav 0 litrar í simuleringini, tí vatnið kundi treingja niður í skipanina í staðin fyri at renna av yvirflatuni.
  

Stutt sagt: meira vatn niður gjøgnum flatuna → minni vatn á yvirflatuni, færri hyljar og minni vatn, sum rennur burtur omaná.